Jedno z najczęściej słyszanych powiedzeń prawniczych brzmi: nieznajomość prawa szkodzi. Jaki jest dokładnie sens tej krótkiej sentencji? Czy nieznajomość prawa zawsze wywołuje określone konsekwencje? Jak w takim razie chronić się przed kruczkami prawnymi? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w tekście poniżej.
Co oznacza to wyrażenie?
Sens wyżej wspomnianego stwierdzenia dotyczy mniej więcej tego, że nie należy zasłaniać się nieznajomością obowiązującego prawa. Oznacza to tyle, że dana osoba jako swojej obrony nie może używać argumentu wskazującego na to, że złamanie prawa było związane z jego nieznajomością. Dlatego właśnie w Polsce panuje obowiązek publikowania wszystkich aktów prawnych w taki sposób, aby każdy mógł się z nimi zapoznać. Odbywa się to poprzez Dziennik Ustaw – dotyczy to powszechnie obowiązujących źródeł prawa – natomiast inne akty znajdują się w Monitorze Polskim. Dany akt prawny nie obowiązuje oczywiście od razu po jego wprowadzeniu. Akty prawne obowiązuje tzw. vacatio legis, czyli czas, w którym obywatele mają szansę zapoznać się z nowymi zasadami. Zazwyczaj okres ten wynosi dwa tygodnie, choć może być to również znacznie krócej lub dłużej, wszystko zależy od ustawodawcy.
Czy dotyczy to czynów każdego rodzaju?
Wspomniana wcześniej maksyma w szczególności odnosi się do przepisów obowiązujących w prawie administracyjnym. Oznacza to, że dany organ administracyjny może ukarać daną osobę karą grzywny nawet w sytuacji, w której ukarany nie zdawał sobie sprawy z tego, że dokonuje czynności niezgodnej z prawem. Jednak istnieją sytuacje, w których nieznajomość przepisów może stanowić pewne usprawiedliwienie. Dotyczy to zwłaszcza przypadków związanych z prawem karnym. Zgodnie z zapisami Kodeksu karnego, osoba dopuszczająca się zabronionego czynu, będąc jednocześnie nieświadomą swojej bezprawności, nie popełnia czynu zabronionego. Oczywiście tego rodzaju zasada nie dotyczy takich zbrodni jak kradzież, rozbój, akt terroryzmu czy zabójstwo. Ich niedopuszczalność wynika bowiem z norm moralnych, które obowiązują na całym świecie. W razie wątpliwości warto zwrócić się do prawnika, na przykład z kancelarii JWMS: http://jwms.pl/specjalizacje/nieruchomosci/, która specjalizuje się w różnych dziedzinach prawa, także tych dotyczących nieruchomości.
